الفتال النيسابوري ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
772
روضة الواعظين و بصيرة المتعظين ( فارسي )
( 1 ) ديگرى سروده است : « اى كسى كه سرمنزل او زير زمين است ! آيا به دنيا انس مىبندى و حال آنكه غريبى ؟ همهء روزگار چون شبانروزى بيش نيست و مرگ بسيار نزديك و فرو آينده است . تو در روزگار همان گونه كه مىبينى مغلوب گرفتارى از دست دادن مال يا جدا شدن از دوستانى . » ( 2 ) ديگرى سروده است : « بينديش كه مرگ چگونه اقوام ثمود و عاد و فراعنه را نابود كرد ، و از اين خانهء پوسيدگى بپرس كه چه بسيار پادشاهان را كه بر اسبهاى گزينه سوار مىشدند نابود كرده است و از اين خانهء نيستى بپرس كه چه مقدار پادشاهان گرانقدر خاك و خاكستر شدهاند . » ( 3 ) ديگرى سروده است : « روزگارى در نعمت به سر بردم و در شادى ، و مورد رشگ بودم . سرانجام گور خانهء من و خاك بسترم شد . » ( 4 ) فصلى در روح ( 5 ) خداوند متعال در آيهء 154 سورهء دوم ( بقره ) فرموده است : « به كسانى كه در راه خدا كشته مىشوند ، مردگان مگوييد ، بلكه آنان زندگانند ولى شما درك نمى - كنيد . » ( 6 ) و در آيهء 169 سورهء سوم ( آل عمران ) فرموده است : « آنانى را كه در راه خدا كشته مىشوند ، مردگان مپنداريد كه آنان نزد پروردگارشان زندگانند و روزى داده مىشوند و به آنچه خداى از فضل خويش به آنان ارزانى مىدارد شادند ، و به آنانى كه هنوز به آنان نپيوستهاند مژده مىدهند كه بيمى بر ايشان نيست و آنان اندوهگين نمىشوند . » بدان كه روح ، جسمى رقيق و هوايى است كه در مجارى بدن جريان دارد و خداوند متعال از ارواح آنان خبر داده است كه اجساد ايشان در خاك پوسيده شده است و همانا در مرحلهء برزخ ، نعمت و عذاب به ارواح ايشان مىرسد . و آن كه حقيقت انسان است ، زنده است و پيكر و كالبد ، همچون زره و لباسى است كه براى صيانت ارواح است و اين سخن بر مذهب كسانى است كه معتقدند آدمى روح است و در نظر ما آدمى همين جمله معروف است و مىگوييم همانا برخى از اجزاى آدمى لطيفتر